Interviewen Tony Samara

Heb je ooit een een diepe spirituele ervaring als verlichting gehad?

Een interessante vraag, omdat het gegeven dat ik een spirituele traditie onderwijs voor mij betekent dat ik kennis heb, dat ik voldoende begrijp om door te kunnen geven aan mensen die me bewust opzoeken, of mij bij gelegenheid ontmoeten, of met mij werken, of toevallig met deze manier van werken in aanraking komen. Allereerst voel ik mij niet gemakkelijk bij het woord verlichting, omdat dit door westerlingen en de maatschappij in het algemeen gewoonlijk wordt begrepen als iemand die iets heeft bereikt, wat betekent dat er op een bepaald niveau sprake is van dualisme, een scheiding, tussen de mensen die verlicht zijn en zij die dat niet zijn. Ik geloof dat we allemaal geboren zijn met een innerlijk gevoel voor vrijheid dat altijd met ons is. In zekere zin zijn we allemaal verlicht, we vergeten eenvoudigweg dit stuk van onszelf als andere aspecten van ons zijn veel meer op de voorgrond van ons bewustzijn treden.

Met dit in het achterhoofd, bestaat er in alle spirituele tradities, inclusief die waarmee ik werk, een overstijging van het wereldse of ego, wat een gevoel van vrijheid geeft dat voor de doorsnee mens in deze wereld geen alledaagse ervaring is. En deze ervaring benoem ik niet, omdat, zo gauw je er een etiket op gaat plakken, het ideeÎn in de geest creÎert (als die ideeÎn daar om een of andere reden al zijn), die ons dan afleiden van deze feitelijke gebeurtenis. Het waarderen van elke ervaring is het eerste doel van deze spirituele discipline, omdat we onszelf dan op de meest diepgaande manier waarderen - als ÈÈn met het leven.

Ik denk dat we allemaal diepe spirituele ervaringen hebben, maar het heeft geen betekenis die ervaringen te hebben als ze geen referentiepunt hebben. Dit referentiepunt is een gevoel van bewustzijn dat in de praktijk komt. Dit bewustzijn is almaar uitdijend, en op een bepaald punt breidt het uit naar een niveau waar een besef is dat uitstijgt boven het rondgaande karakter van wereldse ervaringen die de meeste mensen heden ten dage hebben. Dit referentiepunt is naar mijn mening niet gedramatiseerd in ÈÈn moment, maar eerder een voortdurende groei en op een bepaald punt stijgt die groei uit boven de begrenzingen die we naar ons eigen gevoel hebben en die ons meeneemt naar de ultieme vrijheid, die sommige mensen als verlichting beschrijven. In dit stadium wordt het wereldse referentiepunt onbruikbaar omdat het vergrote bewustzijn ons veel verder voorbij die wereldse begrenzingen, die zo'n dualisme creÎren, meeneemt.

Om op de vraag of ik verlicht ben terug te komen: echt, de enige manier om dit naar waarheid te schatten is zelf verlicht te zijn, en dan dan zal je zien of dat gevoel van verlichting overeenkomt met de persoon aan wie je de vraag stelt. Als je zo'n referentiepunt niet hebt dan zal uiteindelijk de relatie gebaseerd moeten zijn op vertrouwen. Geen vertrouwen in mijn woorden dat ik verlicht ben, maar vertrouwen in het werk dat je in staat stelt dit gevoel van verlichting te ervaren. Veel mensen die met mij gewerkt hebben zeggen dat ik hen in verwarring breng omdat er geen formeel dogma of simpele leidraad is dat helpt de ingewikkeldheid en tegelijkertijd de simpelheid te zien van "verlicht" te worden. Deze verwarring zit eenvoudig in de hoofden van deze mensen die verlichting zoeken en willen begrijpen, en het is op een bepaalde manier verwarrend voor ze omdat ze geen etiket kunnen plakken op het werk dat ik doe. Uiteindelijk is ons aller doel om verlicht te zijn, omdat we allen hetzelfde zijn, we zijn allemaal ÈÈn.

Zie je jezelf als een spirituele meester/leraar?

Ja, dat doe ik. En daarom wordt er stevig gewerkt rondom deze spirituele discipline. Het is niet simpel een genezingsmethode of methode voor persoonlijke ontwikkeling of zelfs geen spirituele richting, zoals Reiki of Tai Chi. Ik werk met mensen als een gids. Sommige mensen noemen mij een spirituele meester. In de traditie waarin ik werk gebruik ik deze terminologie niet, maar het zou overeenkomen met de betekenis van zo'n titel. Ik zou nogmaals willen benadrukken dat de directe ervaring van een ieder mijn doel is, veel meer dan het doorgeven van kennis in dogmatische vorm. Dit brengt vaak uitdaging voor de geest met zich mee, omdat de geest probeert ervaringsideeÎn te plaatsen en te gieten in de eigen werkelijkheid om zo de intieme relatie met dit moment te vermijden en dus met het leven zelf. Omdat dit niet helemaal de normale gang van zaken is, creÎert dit een ongemakkelijk gevoel, dat de geest, in zijn poging zijn eigen onbruikbare aanwezigheid in dat moment te rechtvaardigen, dan graag wil interpreteren als "iets". Omdat ik niet appeleer aan dat deel van de persoon (het ego), maar eerder aan de persoon zelf, zal het idee dat sommige mensen hebben over leraar/meester snel afbrokkelen en veranderen in twijfel en verwarring in/over wie of wat ik nu werkelijk ben. Wat mij betreft vertellen handelingen me meer dan naamkaartjes.

Is er in jouw geval iets van een lijn of traditie?

Ja. Sommigen zeggen dat ik werk binnen het sjamanisme, maar dit is niet waar. Anderen zeggen dat ik werk als boeddhist. Dit is ook niet waar. Alhoewel ik in mijn jongere jaren heb gewerkt met een Zen meester en later met sjamanen in het Amazone-gebied en de Andes was mijn moment van vrijheid, toen ik ongeveer 27 jaar was, niet te vergelijken met ÈÈn van deze tradities, zelfs al kan een stuk van de terminologie bekend zijn in beide tradities. Mijn ontwaken was het meest beÔnvloed door een spirituele leraar die eerder in de vorige eeuw in India leefde, maar niet meer leefde in de fysieke werkelijkheid op het moment dat ik 27 jaar was. De essentie in deze traditie, die teruggaat tot de oorsprong van de mensheid, is de eenheid die deze wereld creÎert. Omdat ik begreep dat elke cultuur deze diepe wijsheid dan kleurt met zijn eigen culturele, sociale en persoonlijke waarnemingen voelde ik dat ik me totaal wilde distantiÎren van de hindoeÔstische en boeddhistische aspecten ervan en de nadruk wilde leggen op de unieke ervaring van het individu, vrij van culturele, sociale en andere beperkingen, zodat wat ik doe open is voor alles en iedereen en boven religieuze, sociale en andere verbindingen die er kunnen zijn staat. Er zijn veel mensen die andere tradities volgen en spirituele meesters hebben en zien dat hun weg ook binnen deze traditie diep werkt en ik zie geen reden voor enige belangentegenstelling. Het woord spirituele leraar betekent vaak dat je op de een of andere manier gebonden bent aan zekere regels van die meester, maar omdat ik geen dogma's heb en ik het totaal overlaat aan het bewustzijn van het individu om voor zichzelf te beslissen, zeggen sommigen dat ik geen spirituele meester kan zijn -omdat ik geen specifieke rituelen geef of genoeg duidelijke leiding om het volgen van deze discipline makkelijk te maken. Een van de weinige dingen die ik verwacht van zij die met mij werken is een diepe volharding in de evolutie van hun bewustzijn.

Zijn er verbindingen te maken tussen jou en het boeddhisme?

Ja. In eerste instantie werd ik me bewust van mijn spiritualiteit door de boeddhistische traditie. Omdat mijn ouders niet in zulke zaken geÔnteresseerd waren verliet ik het ouderlijk huis toen ik 15 was en ontdekte ik dat zowel, in het begin, het Tibetaans boeddhisme en, later, het Zen boeddhisme geweldige methoden waren om me verder te helpen gaan dan in mijn normale omgeving mogelijk zou zijn geweest. Daarom bracht ik vele jaren door in een Zen boeddhistisch klooster met een Japanse Zen meester. Dit heeft duidelijk mijn kijk op de wereld beÔnvloed (speciaal in het vroegste deel van mijn leven) en dus het werk dat ik doe: stille meditatie is een integraal onderdeel. Ik heb diep respect voor het boeddhisme omdat vaak in de boeddhistische en jainistische tradities vrede en conflictoplossing in de alledaagse betekenis veel belangrijker zijn dan in andere godsdiensten. Dit is een ander aspect van mijn spirituele lessen, dat de evolutie van het bewustzijn plaatsvindt wanneer deze vrede in alledaagse gebeurtenissen erkend wordt, omdat oorlog en andere conflicten ons weghouden van het besef dat we allen ÈÈn zijn.

Hoeveel mensen, wereldwijd, volgen jou op de een of andere manier?

Het is onmogelijk om hier een getal aan vast te knopen en ik zie het belang van aantallen ook niet omdat toewijding en "commitment" veel belangrijker voor me zijn dan een simpele aansluiting bij deze traditie. Om toch een antwoord te geven op je vraag: ik weet dat ons email-adressenbestand uit ongeveer 16.000 adressen bestaat, maar omdat ik me niet bemoei met deze praktische gang van zaken weet ik niet hoeveel er echt toegewijd zijn en hoeveel er gewoon aam verbonden zijn.

Hoe belangrijk is het voor je om geld te verdienen?

Persoonlijk zie ik geld niet als belangrijk, omdat mijn behoeften heel eenvoudig zijn. Waar de meeste mensen hun geld voor willen gebruiken vind ik niet interessant. Daarom ben ik dus niet zo geÔnteresseerd in geld verdienen als normaal is in deze maatschappij, maar desalniettemin ben ik het niet eens met sommige filosofieÎn die zeggen dat de weg naar diepere spirituele ervaringen alleen te bereiken is door armoede, ascetisme of een ontkenning van onze eenvoudige materiÎle behoeften. Ik voel dat het gewoon okÈ is om een miljonair te zijn, een middenklasser of iemand uit de arbeidersklasse, als je deze spirituele discipline wilt volgen. Ik leg er echter bij mensen die met mij werken de nadruk op dat het concept van geld een gedachte is en dat sommige mensen aardig gevangen zitten in deze gedachte door of er jacht op te maken of er bang voor te zijn en dat zulke concepten beperkend zijn en dat er naar gekeken dient te worden.

Hoe is je spirituele organisatie georganiseerd?

Dit is een raadsel voor sommige mensen, zelfs voor de meest toegewijde organisatoren binnen de organisatie. Ze zeggen dat het een mysterie is hoe dingen op hun plek vallen. We hebben in deze zin erg weinig medewerkers en tegelijkertijd veel te veel dingen te doen, maar op de een of andere manier komt, tot dusverre, alles uiteindelijk op zijn pootjes terecht. Ik heb nogal wat aarzelingen bij organisaties en binnen mijn eigen organisatie verander ik nogal eens dingen, praktisch gesproken heeft dat geen enkel nut, maar het geeft mensen de mogelijkheid niet gehecht te raken aan ideeÎn over organisatie. Het hele werk, zelfs bureauwerk en andere onderdelen binnen de organisatie, gebruiken we als ervaring waarbij onze innerlijke meester naar buiten komt, in plaats van dat we iets organisatorisch willen bereiken. Deze schijnbare chaotische benadering is voor sommige mensen nogal frustrerend.

Wat zijn je spirituele en diepere doelen?

Mijn diepste streven is dat we ons allemaal herinneren wie we zijn. Maar in persoonlijke zin klamp ik me niet vast aan de noodzaak dit te doen, omdat ik geloof dat een doel in de toekomst een idee van mensen is om iets (buiten zichzelf) te veranderen in plaats van zichzelf. Daarom heb ik het niet zo op politiek en op ijverige mensen met een missie. Ik denk dat het belangrijker is om onze geest en ons hart naar iedereen te openen, zodat we de diepte van een persoon kunnen begrijpen, het uniek zijn van een persoon en met dat complexe begrip er voor die persoon proberen te zijn, in plaats van de wereld te veranderen. Mijn spirituele doelen als zodanig zijn niet beperkt tot doelen, maar ik omvat ze als deel van een groter plaatje.

Wat voor mensen komen naar je toe?

Iedereen. Politici, musici, kunstenaars, acteurs, moeders, vaders, teenagers, grootmoeders, grootvaders, kinderen, postbeambten, enz. zijn naar me toegekomen. De lijst is eindeloos.

Waarom stoppen mensen met je te werken?

Ik weet niet of er veel mensen zijn die gestopt zijn met me te werken, maar zij die stopten, kwamen meestal terecht in een impasse in hun bewustzijnsontwikkeling. Wat voor reden ze ook zelf hebben gecreÎerd om te stoppen, deze impasse rechtvaardigt in zekere zin het idee dat het beter is om niet met mij te werken. Zo'n besluit respecteer ik volkomen en ik wacht op hun terugkeer. Mijn werk is desalniettemin erg verwarrend en doet vaak een beroep op de diepste lagen van ons (die ik programma's noem). Om ons heen bouwen we een dik pantser en als dit op een slimme manier laag voor laag wordt afgepeld komen mensen vaak tot een punt waar ze niet meer verder kunnen. Dit punt is echter tijdelijk omdat de evolutie van het menselijk bewustzijn niet te stoppen is.

Wat is het verschil tussen je organisatie en een cultus?

Ik begrijp niet echt wat een cultus is. Ik zou mezelf geen etiket als organisatie of cultus opplakken. Ik zou simpelweg zeggen dat we het leven omhelzen zoals het is en er een diepere relatie mee aangaan. Sommigen die het woord cultus gebruiken, gebruiken dit geringschattend en ik ben er zeker van dat het bedoeld is om zich op een of andere manier beter te voelen door te wijzen op het verschil in spirituele tradities, in plaats van de verschillen te begrijpen die er bestaan tussen mensen. Dat wil dus niet zeggen dat er niet sommige spirituele leraren zijn die slecht geÔnformeerd zijn en hun charisma, kennis of andere persoonlijke aspecten gebruiken voor eigen gewin en daarom komen hun culten voort uit een gevoel van controle en beperking, differentiatie en superioriteit in plaats van een omhelzing van alle mensen ñin de diepste zin zowel als in de dagelijks manier van leven. Behalve dit wil ik benadrukken dat vele zogenaamde culten misschien gewoon mensen zijn die iets praktizeren wat anders is als wat voor normaal doorgaat. Daarom zouden we vegetarisme, pacifisme en andere "abnormale" gewoontes in de westerse wereld als cultus kunnen bestempelen.

Wat is de kern van je boodschap?

De essentie van mijn boodschap is het hebben van volharding, vertrouwen, en een grote verplichting jegens de evolutie van het menselijk bewustzijn.

Wat maakt je bijzonder?

Ben ik bijzonder? Ik zie mezelf helemaal niet als speciaal en vaak geef ik er de voorkeur aan deel te zijn van de simpele dingen van het leven (b.v. in de tuin zijn, in het bos lopen, de tijd bij mijn gezin doorbrengen) in plaats van vooraan in een ruimte een programma leiden. Maar ze hebben me ook verteld dat in mijn aanwezigheid verkeren heel veel helpt, niet alleen in spirituele zin, maar ook in praktische zin. Vaak zit ik met mensen in het kantoor en dit inspireert op de een of andere manier; een bewustzijn dat het leven heel kostbaar is en dat de diepte van het moment iets speciaal maakt, en niet een of ander aspect dat van buiten komt.

Waar ben je bang voor?

Ik begrijp deze vraag niet helemaal. Angst komt van een begrensd gezichtspunt van de geest, of een interpretatie van dit begrensde gezichtspunt door het lichaam of door emoties, of door een diepe spirituele pijn. Al deze dingen zijn deel van de ervaringen van elk menselijk wezen, daarom is het moeilijk voor iedereen te zeggen waar ze bang voor zijn, en vaak weten ze werkelijk niet waar ze bang voor zijn. Ik zeg vaak dat, alhoewel ik in een menselijke vorm leef, mijn referentiepunt niet vanuit dat gezichtspunt komt en dat referentiepunt kent compleet andere regels.

Wat denk je van mensen die op je lijken en hun spirituele groepen?

Ik ben nog geen vergelijkbare mensen tegengekomen omdat ik totaal gericht ben op mijn pad. Ik heb van vele spirituele leraren, meesters en sommige verlichte wezens gehoord en ik zou willen zeggen dat uiteindelijk die mensen exact hetzelfde werk doen. Ik gebruik een andere methodologie of leg een andere nadruk, maar in de essentie heel vergelijkbaar. Ik heb geen oordelen over zulke groepen omdat ik denk dat hoe meer verlichte wezens er op deze wereld zijn, des te meer mensen er zijn die streven naar de ontwikkeling van het menselijk bewustzijn. Eigenlijk denk ik niet over dingen, omdat een gedachteproces de menselijke geest erin betrekt, en die geest is vaak bezig met zichzelf af te meten aan andere gezichtspunten. Dit afmeten aan, of dualisme, creÎert een gehechtheid aan bepaalde ideeÎn en vanuit die gehechtheid oordelen we wat goed is, wat slecht is, wat vergelijkbaar is, wat onvergelijkbaar is. Als je een ander stel regels hebt, dan worden deze dingen meer een schouwspel waar je eenvoudigweg naar kijkt in plaats van dat je er deel van bent.

Waarom zou iemand je volgen?

Ik geloof in letterlijke zin niet dat iemand me zou moeten volgen. Ik geloof dat iedereen hun diepste en unieke zelf dient te volgen. Ze dienen in hunzelf te geloven en mij, zo nodig, als gids gebruiken, een referentiepunt. Ik wil ook benadrukken dat achter hun vertrouwen in deze bepaalde spirituele discipline, een solide begrip ligt om zich volledig in te zetten voor hun zoektocht naar vrijheid.